Jak wybrać noże kuchenne?

Zestaw czy każdy pojedynczo?

Na samym początku ustal, czy potrzebujesz np. 5- lub 6-elementowego zestawu, czy może wystarczą Ci 3 noże albo i mniej. Osobiście preferuję najlepsze zestawy noży kuchennych. Każdy z nich od razu zapewnia najpopularniejsze typy do różnych zadań.

Jasne, nie każdy komplet oferuje bardziej specyficzne noże. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby poznać rodzaje noży kuchennych i stwierdzić, który dodatkowo dokupić. W takim sposób uzyskasz skład, który pozwoli Ci szybko wykonać każdą kuchenną czynność wymagającą krojenia czy siekania.

Materiał wykonania ostrza

Ostrze to najważniejszy element noża. Ma kontakt z krojoną żywnością, dlatego musi odznaczać się solidnym wykonaniem.

Do wyboru masz kilka możliwości.

Poznaj je:

• Stalowe noże kuchenne – bardzo dobry wybór. Łatwo je naostrzysz i umyjesz (znajdą się modele przystosowane do mycia w zmywarce). Wiedz, że żaden nóż nie jest w 100 procentach odporny na korozję, ale pewne dodatki zmniejszają ryzyko rdzewienia. To chrom, wanad czy molibden.
• Ceramiczne noże kuchenne – tępią się wolniej niż te stalowe, ale do ostrzenia wymagają specjalnej ostrzałki. Nie korodują i nie wchodzą w reakcje chemiczne z żywnością. Jednocześnie są sztywniejsze, co może utrudnić Ci precyzyjne krojenie. Gorzej wypadają od stalowych także podczas krojenia twardszych produktów. W razie upadku taki nóż zapewne od razu się potłucze.
• Noże kuchenne ze stali wysokowęglowej – najłatwiej się je ostrzy, ale ich pielęgnacja bywa kłopotliwa. Wszystko przez to, że trzeba je myć ręcznie, a później wytrzeć do sucha. Od czasu do czasu ostrze warto też zaimpregnować olejem, inaczej pojawi się na nim korozja.

Trudno się więc dziwić, że najpopularniejsze i uniwersalne są noże kuchenne ze stali szlachetnej. To zawsze bezpieczny wybór.

Twardość ostrza

Podejmując decyzję, jakie noże do kuchni wybrać, koniecznie sprawdź twardość ostrza. Upewnisz się, czy będą dostatecznie ostre i solidne. Producenci zwykle podają twardość w skali Rockwella, czyli HRC.

Za wytrzymałe ostrza uznaje się te o twardości powyżej 50 HRC. Nie wykazują tendencji do zbyt szybkiego tępienia się, zatem nie stracisz czasu na częste ostrzenie ich. Tak twarde ostrze ciężko jakkolwiek uszkodzić. Dlatego też najlepsze noże szefa kuchni najczęściej przekraczają wspomnianą wartość.

Pamiętaj, że noże powinny być z jednej strony solidne i odporne na uszkodzenia, a z drugiej odpowiednio elastyczne (ale też nie za bardzo). Da Ci to pewność, że nie pękną (np. podczas zmiany kąta krojenia czy przy kontakcie z bardzo twardym składnikiem).

Dodam, że najostrzejsze są japońskie noże kuchenne, ale te rzeczywiście oryginalne są u nas trudno dostępne i bardzo kosztowne.

Niemniej niektórzy producenci stosują japońską stal. Inni specjalnie hartują ostrza, chociażby lodem. Takie zabiegi poprawiają ostrość oraz żywotność noży.

Ostrze ząbkowane, żłobione czy gładkie?

To bardzo dobre pytanie, ale nie ma na nie jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zależy od Ciebie i tego, do czego ma służyć konkretny nóż.

Wiedz, że każde ostrze znajduje inne zastosowanie:

• Gładkie – sprawdza się podczas krojenia surowego mięsa i ryb. Zapewnia równe i precyzyjne cięcie.
• Żłobione – za sprawą wyżłobień krojona żywność, a zwłaszcza soczyste produkty, nie przywiera do ostrza. Pamiętaj, że w przypadku żłobionych noży ostrzysz wyłącznie krawędź, więc rób to za pomocą kamienia bądź musaka.
• Ząbkowane – odpowiednie do krojenia produktów z twardą skórką i miękkim środkiem, np. pieczywa, pomidorów czy kiełbasy. Mikroząbki naostrzysz, przesuwając gładką krawędź ostrza po kamieniu. Nóż kuchenny z ząbkami to prawie dla każdego must have.

Złota rada?

Kup zestaw noży kuchennych, który oferuje różne rodzaje ostrzy. Posłużą Ci do obrabiania różnorodnych produktów spożywczych.

Rękojeść

Element, który musi być dobrze wyprofilowany, inaczej nie chwycisz pewnie noża. Skutecznie utrudni Ci to szybkie oraz wygodne krojenie, więc nie ignoruj tej kwestii.

Zacznijmy od materiału wykonania, którym zwykle jest:

• Tworzywo sztuczne – bardzo popularny wybór. Tworzywo często pokryte jest antypoślizgową powłoką, co pozytywnie wpływa na komfort krojenia. Pamiętaj, że słaby gatunkowo plastik nie jest odporny na ścieranie. Może się też stopić na skutek działania wysokiej temperatury.
• Stal – jest cięższa od tworzywa sztucznego i część osób uważa, że takie noże nie są zbyt wygodne w użyciu. Sporo zależy jednak od sposobu wyprofilowania rękojeści. Niektórzy producenci łączą stal ze specjalnymi powłokami antypoślizgowymi.
• Drewno – naturalny i elegancko wyglądający materiał. Drewniane rączki nie są zbyt ciężkie i można je pewnie chwycić, ale często wymagają regularnej impregnacji. W taki sposób zabezpieczysz je przed wilgocią i innymi niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi.

Zwróć też uwagę, czy rękojeść została odpowiednio wyważona. Ma to znaczenie w nożach z masywnym ostrzem. Przez złe wyważenie krojenie sprawi Ci trudność i szybko odczujesz nieprzyjemny ból dłoni.

Blok, czyli sposób przechowywania noży

Jeśli kupujesz komplet noży, zwykle dostajesz też blok. Praktyczny dodatek, gdyż umożliwi Ci wygodne przechowywanie wszystkich elementów. Ustawisz blok na blacie i masz wszystkie noże na wyciągnięcie ręki.

Sprawdź, z czego go wykonano, żeby nie okazało się, że już po kilku tygodniach przestał ładnie wyglądać.

Dużą popularnością cieszą się bloki drewniane. Elegancko się prezentują. Niektóre są od razu zaolejowane, czyli zabezpieczone przed wilgocią. Musisz pamiętać, że do drewnianego bloku należy wkładać wyłącznie suche noże.

Inne rozwiązanie stanowi stojak z tworzywa. Przeważnie utrzymany w tej samej kolorystyce co rękojeści, więc całość wygląda bardzo dobrze. Wiedz, że blok to nie tylko miejsce do przechowywania noży, ale też element dekoracyjny. Stoi na widoku, dlatego powinien być estetyczny.

Pamiętaj również, że są inne możliwości przechowywania noży. Ciekawe rozwiązanie stanowi magnetyczna listwa mocowana do ściany. Możesz też zdecydować się na specjalny organizer do szuflady.

Dodam, że na rynku znajdziesz noże kuchenne z blokiem, który zawiera ostrzałki w szczelinach na ostrza. Co za tym idzie, mowa o samoostrzącym się komplecie. Rzadkie i kosztowne rozwiązanie, lecz wydłuża żywotność całego zestawu.

Elementy dodatkowe

Niekiedy razem z nożami i blokiem otrzymasz też inne dodatki. To np. nożyce kuchenne pozwalające choćby na otwieranie różnych opakowań, cięcie ziół i kwiatów czy przecinanie papieru.

Popularnym dodatkiem jest obieraczka do warzyw. Docenisz ją, jeśli kupiony przez Ciebie zestaw nie zawiera małego noża do jarzyn.

Nierzadko w komplecie znajdziesz dodatkowo ostrzałkę. Tym samym nie musisz kupować jej osobno. Warto ją mieć, bo w razie potrzeby szybko naostrzysz tępe noże. Wiele zestawów znajdziesz zresztą w 2 wersjach: z ostrzałką lub bez.

Podsumowanie

Jak wybrać noże kuchenne? W pierwszej kolejności zdecyduj, czy kupić zestaw, czy każdy nóż osobno. Zwróć przy tym uwagę na materiał wykonania ostrzy, rękojeści i ewentualnie bloku, gdy chodzi o zestaw. Sprawdź też twardość oraz specyfikę ostrzy.

To w gruncie rzeczy proste, ale jakże skuteczne porady zakupowe. Pamiętając o nich i o wskazówkach z tego artykułu, podejmiesz rozsądną decyzję!