Rodzaje herbat i ich właściwości – Które warto pić?

rodzaje herbaty i ich właściwości

Spis treści:

    Herbata to jeden z najpopularniejszych napojów, nie tylko wśród Anglików czy Azjatów. Wcale nie musi być taka nudna. Istnieje bowiem wiele herbacianych rodzajów, które zdecydowanie warto poznać, jak i skosztować. Postanowiłem zebrać je w jednym miejscu i dokładnie omówić. Zapraszam do lektury.

    Herbata długo nie kojarzyła mi się zbyt dobrze. W latach mojego dzieciństwa towarzyszyła mi praktycznie przy każdym posiłku. Moja mama, przygotowując ją dla mnie, nie szczędziła cytryny, jak i cukru, przez co smak ciągle był taki sam. Bawarka (herbata z mlekiem) również słabo mi podchodziła.

    Gdy stałem się nieco większym chłopcem – na tyle dużym, żeby mieć więcej do gadania w kwestii własnego menu – stanowczo odrzuciłem herbatę. Wolałem kakao, kawę, kefir, wodę, sok – właściwie cokolwiek, byleby nie tę cholerną herbatę, która ciągle smakowała tak samo i nie dawała mojemu organizmowi widocznych korzyści.

    Dopiero po wielu latach przekonałem się do tego napoju. Powód? Odkryłem zupełnie nowe dla siebie gatunki i rodzaje herbat. Zauważyłem, że pozytywnie wpływają na moje samopoczucie. Rachunki nie wyglądały na tak wysokie, kłótnie z żoną nie zabierały mi tylu nerwów, praca stawała się przyjemniejsza, no i to poczucie oczyszczania organizmu z toksyn…

    Jakimi rodzajami herbat warto się więc zainteresować? Jakie mają właściwości i czym się wyróżniają? Prześledźmy to wspólnie.

    Zielona herbata

    Absolutnie jedna z moich ulubionych. To właściwie od niej rozpocząłem wejście w świat herbat. Niesamowicie popularna w Azji i coraz to popularniejsza w Europie. Uznawana za jedną z najzdrowszych, co w punkcie z właściwościami praktycznie potwierdzę, bo ma ich multum.

    Jej liście od razu poddawane są suszeniu. Nie wymagają fermentacji, więc krótko po zebraniu trzeba je przerobić. I to właśnie jest kluczowa informacja na jej temat. Dlaczego? Skutkiem jest bowiem całkiem subtelny smak, ożywczy aromat i masa cennych składników (z całą gamą witamin na czele, choć to dopiero początek).

    Jak to często bywa z herbatami tego typu, smak i aromat zależą od wielu czynników. Kluczowe znaczenie ma pora roku, a nawet pora dnia, w której zbierane są liście. Klimat panujący w danym miejscu jest równie istotny. Dlatego też Chiny mają około dwudziestu wysokiej klasy herbat tego rodzaju (np. Longjing), a Japonia około trzynastu (np. Matcha lub Sencha, którą polecam ze względu na unikalny smak).

    zielona herbata w filiżance na spodeczku

    Zielona herbata – Właściwości

    • Wspomaga odchudzanie, szczególnie gdy pita jest przed snem. Tak w skrócie – zielona herbatka powoduje, że spalisz więcej tłuszczów, a jednocześnie mniej ich wchłoniesz z każdego posiłku.
    • Pierwsze parzenie powoduje, że zielona herbata staje się pobudzająca, choć większości osób wydaje się często, że nie ma ona takich właściwości. Wrócą Ci siły i niejako zregenerujesz swój organizm.
    • Nawiązując do powyższego punktu, to drugie parzenie powoduje, że napar dział kojąco na nerwy. Wpadniesz w błogi relaks.
    • Może nawet zastąpić kawę! Zawiera teinę, która jest właściwie odpowiednikiem kofeiny. Taka jej herbaciana wersja.
    • Hamuje procesy starzenia się organizmu, szczególnie w przypadku mózgu.
    • Działa antynowotworowo. Mowa przede wszystkim o skórze, która jest lepiej chroniona, nawet przed poparzeniami słonecznymi.
    • Taki napój kojarzy się z piciem, ale powinien również z… płukaniem ust! Sprzyjają temu właściwości przeciwpróchnicze.
    • Jak większość herbat z wyższej ligi, skutecznie oczyszcza organizm, choć trzeba przy tym pamiętać, że jest moczopędna.

    Zielona herbata – Parzenie

    Zalecana temperatura wody powinna wynosić 80oC. Teraz ktoś może pomyśleć, jak dokładnie osiągnąć tę wartość? No cóż, jak to bywa w przypadku ambitniejszego parzenia herbaty, potrzeba lepszego czajnika. Mój ranking czajników elektrycznych zawiera sporo ciekawych urządzeń z regulacją temperatury. Obowiązkowy sprzęt dla konesera herbaty. Przy okazji warto się też dowiedzieć, jak wybrać czajnik elektryczny.

    A czas parzenia? 2-3 minuty, choć lepiej trzymać się tej górnej granicy. Nawet jeżeli przesadzisz z czasem parzenia, to wystarczy taki napój rozcieńczyć wodą, żeby smakował lepiej (bez goryczki). Dodam też, że liście zielonej herbaty możesz spokojnie zaparzać kilkukrotnie. Ba, nawet jest to wskazane, gdyż ponownie parzona herbata zyskuje na składnikach mineralnych.

    Czy zielona herbata ma jakieś wady?

    Tak, chyba że mowa o wersji bez teiny, ponieważ ją może pić absolutnie każdy. A co, gdy teina jest obecna w składzie? Jeżeli grozi Ci w jakimś stopniu anemia, to lepiej ją odpuść. To samo dotyczy osób z nadciśnieniem tętniczym, seniorów, kobiet w ciąży i dzieci do 10 roku życia.

    Od siebie dodam, że po przejściu na zieloną herbatkę miałem pewne problemy… żołądkowe. Nie chcę wchodzić w szczegóły, ale po kilku pierwszych turach z tą herbatką musiałem dość szybko lecieć do toalety.

    Jeżeli te problemy Cię nie dotyczą lub wybierasz wersję bez teiny, to gorąco zachęcam do picia kilku filiżanek zielonej herbaty dziennie. Sam staram się utrzymywać tę średnią.

    Przeczytaj później ciekawostkę: Historia herbaty – Fakty i legendy

    Czarna herbata

    Nie jest to wcale herbata o najciemniejszym kolorze. Jej nazwę tłumaczą natomiast wysuszone liście.

    Przechodzi pełen proces fermentacji, przez co wyróżnia się mocniejszym smakiem od poprzedniej propozycji. Pewne właściwości ma jednak bardzo podobne.

    Niezwykle popularna w Europie, jak i na całym świecie. Właściwie klasyczna i często mieszana z innymi roślinami, żeby wyróżniać się smakiem. Mimo tego nie powinna być pita przez osoby z nadciśnieniem tętniczym oraz seniorów.

    czarna herbata w szklance na spodeczku

    Czarna herbata – Właściwości

    • Wspomaga pracę układu pokarmowego. Pomaga przy zatruciach oraz umożliwia lepsze trawienie ciężkostrawnych posiłków, przez co zmniejsza się ryzyko niestrawności.
    • Działa pobudzająco, więc z powodzeniem może zastąpić poranną kawę.
    • Zapobiega krwawieniu dziąseł i paradontozie.
    • Oczyszcza organizm z toksyn i obniża cholesterol.

    Czarna herbata – Parzenie

    Temperatura wody powinna być ciut niższa niż 100oC, najlepiej około 98oC. Dokładny czas parzenia zależy od konkretnego gatunku, ale zwykle osiąga 3-4 minuty.

    Biała herbata

    Ileż to kolory nam czasem mówią, nawet gdy bardziej dotyczą nazwy niż barwy napoju. Czarna herbata była stosunkowo mocna, a biała jest niezwykle subtelna w smaku i aromacie. Głównie dlatego, że nie podlega fermentacji.

    Przygotowywana zostaje z młodych pączków i liści, na których czasem można zauważyć biały meszek. Tłumaczy on jej nazwę, gdyż biała herbata po zaparzeniu jest jasnosłomkowa.

    Nie ma zbyt wielu miejsc na świecie, w których jest produkowana, a i cały proces przygotowywania liści musi być niezwykle starannie przeprowadzany. Dlatego też cena białej herbaty jest dość wysoka.

    biała herbata w białej filiżance

    Biała herbata – Właściwości

    • Wzmacnia kości.
    • Hamuje procesy starzenia się organizmu.
    • Działa kojąco na nerwy, a do tego poprawia koncentrację i reguluje ciśnienie.
    • Działa antynowotworowo.

    Biała herbata – Parzenie

    Optymalna temperatura parzenia mieści się w przedziale 80-90oC. Nic więc dziwnego, że wiele osób trzyma się 85oC. Czas parzenia jest zróżnicowany, ale zazwyczaj poleca się 3-5 minut. Każde kolejne parzenie trzeba wydłużyć o około minutę.

    Czerwona herbata (pu-erh)

    Pu-erh to właściwie jej prawidłowa nazwa, ale w Polsce nazywamy ją przeważnie czerwoną, co jest bardzo umowne w stosunku do innych regionów świata. Chińczycy nazywają ją nawet smoczą herbatą, co dość dobrze oddaje jej smak.

    Ma ciemniejszy kolor niż czarna herbata. Dzięki dodatkowemu procesowi fermentacji i leżakowania ma bardzo specyficzny (i niezwykle silny) smak oraz aromat.

    Nawet jeżeli nie do końca Ci podejdzie, to pamiętaj o właściwościach, które zaraz wymienię.

    prawidzwa czerwona herbata pu-erh z Chin

    Czerwona herbata – Właściwości

    • Wspomaga odchudzanie, gdyż przyspiesza spalanie tłuszczu.
    • Wspomaga pracę układu pokarmowego. Polecam, jeżeli przed Tobą (a właściwie za Tobą) wielka uczta, bo działa znakomicie w przypadku… przejedzenia. W ogóle zdrowo ją pić po posiłkach, przynajmniej tych większych.
    • Skoro silny smak i aromat, to i pobudzać musi, prawda? Owszem. Nie tak skutecznie jak kawa, ale wśród herbat zdecydowanie jedna z bardziej ożywiających.
    • Stanowi dobry dodatek do walki z przeziębieniem czy grypą.
    • Oczyszcza organizm z toksyn i obniża cholesterol.

    Czerwona herbata – Parzenie

    Sporo osób parzy ją podobnie jak czarną herbatę, choć polecam minimalnie zjechać z temperaturą i zawrzeć ją w przedziale 90-96oC. Parzenie powinno trwać maksymalnie 3 minuty.

    Żółta herbata

    Rzadka, kosztowna, uznawana właściwie za najszlachetniejszą herbatę, a do tego nazywana często cesarską. Trudno właściwie dokładnie opisać jej smak i aromat. Dla mnie jest troszkę cierpka, a sam aromat dość wyrazisty.

    Kolor? Najczęściej najbliżej mu do czegoś pomiędzy zielenią a żółcią, skąd zapewne wzięła się nazwa. Nawet doświadczeni herbaciarze czasem mylą ją z zieloną herbatą.

    Tak jak w przypadku innych, drogich herbat, ma całkiem niezłe właściwości lecznicze.

    nalewanie żółtej herbaty do trzech filiżanek

    Żółta herbata – Właściwości

    • Wspomaga pracę układu pokarmowego.
    • Uspokaja, ale jednocześnie orzeźwia, przywraca siły i wzmacnia organizm.
    • Jako że posiada niską zawartość kofeiny, jest to jedna z najlepszych herbat do picia niedługo przed snem.
    • Bardzo skutecznie oczyszcza organizm z toksyn.
    • Zapobiega łamliwości kości, a i na ból stawów coś zaradzi.
    • Reguluje ciśnienie.

    Żółta herbata – Parzenie

    Temperatura powinna wynosić 80-85oC, a czas parzenia oscylować wokół 3 minut. Koneserzy uwielbiają parzyć ją w szklanych naczyniach, bo zmienia nieco barwę w dość efektowny sposób.

    Herbata Oolong

    Oolong lub też ulong, choć nazewnictwo jest całkiem szerokie. Obejmuje nawet barwę, bo Oolong nazywany jest często herbatą turkusową, niebiesko-zieloną lub niebieską.

    Co do smaku, to bywa zróżnicowany. Piłem kiedyś gatunek właściwie słodki, niezwykle orzeźwiający i ciut owocowy. Niektórzy określają go miodowym lub kwiatowym, ale wszystko zależy od dokładnego procesu produkcji.

    Herbata Oolong – Właściwości

    • Wspomaga odchudzanie.
    • Wzmacnia odporność organizmu.
    • Wzmacnia kości.
    • Reguluje ciśnienie i obniża cholesterol.
    • Hamuje procesy starzenia się organizmu.
    • Działa antynowotworowo.

    Herbata Oolong – Parzenie

    Temperatura parzenia musi wynosić około 90oC, a czas parzenia nie przekraczać 5 minut.

    Herbaty aromatyzowane

    Nie stanowią już tak bardzo odmiennej grupy. Ich produkcja polega na mieszaniu liści poprzednio omówionych herbat z płatkami kwiatów lub esencjami owocowymi, co najlepiej tłumaczy nazwę.

    Jedną z najpopularniejszych herbat z tej grupy jest Earl Grey aromatyzowany olejkiem bergamotowym, choć zalicza się właściwie do czarnej herbaty.

    Rooibos

    O nim też muszę Ci wspomnieć, choć w teorii nie jest to herbata. Tę kwestię omówię zresztą w następnym punkcie.

    Rooibos to krzew (a dokładniej czerwonokrzew) z Południowej Afryki. Z jego liści robi się napar. Uzyskany napój ma bardzo przyjemny, bo słodkawy i subtelny smak, a także owocowy aromat. Rooibos można dostać w liściach lub torebkach.

    Czerwony rooibos jest zdecydowanie najpopularniejszy, ale spotkać można także zieloną odmianę o trawiastym posmaku.

    napój z rooibos

    Rooibos – Właściwości

    • Obniża ciśnienie.
    • Działa kojąco na nerwy i nie zawiera kofeiny, więc można ją pić tuż przed snem.
    • Wspomaga pracę układu pokarmowego. Tak jak czarna herbata, pomaga w przypadku rozstroju żołądka.
    • Działa antynowotworowo.

    Rooibos – Parzenie

    Celuje się w temperaturę 95oC i czas zaparzania 4-5 minut. Dodam przy okazji, że rooibos znakomicie sprawdza się jako herbata mrożona, jak i w parze z mlekiem, miodem czy sokiem owocowym. Bardzo uniwersalny napój, co było jednym z powodów umieszczenia go na liście.

    Nie wszystko nazywane herbatą jest herbatą

    Już powyższym przykładem ciut odjechałem od tematu głównego, ale chciałem nieco urozmaicić listę. Chodzi bowiem o to, że wiele napojów jest zwyczajowo określanych mianem herbaty, ponieważ… no, parzy się je, co nie?!

    Trzymając się ściśle teorii, prawdziwa herbata oznacza napar z liści, które należą do rośliny (lub jej odmian) o jakże zaskakującej nazwie – Herbata chińska (Camellia sinensis).

    ziołowa herbata nie jest w praktyce herbatą

    Każdy z nas zna zapewne takie określenie jak herbaty ziołowe. W rzeczywistości są to po prostu zioła. Na mojej liście nie ująłem ich, jak i chociażby Yerba Mate, czyli naparu z Ostrokrzewu Paragwajskiego. Rooibos znalazł się nieco z sentymentu, choć ma bardzo fajne właściwości i unikalny smak.

    Uściślając, podstawowa lista powinna się skończyć na herbacie Oolong.

    Rzuć też okiem na poradnik: Jak najłatwiej odkamienić czajnik elektryczny?

    Na który rodzaj herbaty najlepiej się zdecydować?

    Z tych, które dla Ciebie omówiłem? Na każdy! Poważnie, wszystkie z tych herbatek mają znakomite właściwości.

    Owszem, czasem przejście na dany napój może troszkę rozstroić żołądek. Po pewnym czasie organizm się jednak przyzwyczaja, a z drugiej strony nie każdy będzie to przechodził. Ja akurat miałem pewne problemy żołądkowe, ale może z takiego powodu, że wcześniej nie dbałem za bardzo o picie zdrowych rzeczy…

    Najwartościowsze herbaty nie są również tanie. Do tego trzeba posiadać funkcjonalny czajnik elektryczny, który ogarnie nam dokładną temperaturę wody. Nie może on być niskiej jakości i pozostawiać plastikowego posmaku. Tak przy okazji… sprawdź, co zrobić, żeby czajnik nie śmierdział plastikiem.

    Dzbanek, najlepiej z filtrem, też oczywiście się przyda, jak i kilka drobniejszych akcesoriów do zaparzania.

    I tak warto, bo w ten sposób każdy lepiej o siebie zadba.

    Natura po raz kolejny podsunęła nam pewien skarb, który znajduje się na wyciągnięcie ręki.

    parzenie herbaty zaparzaczem

    Podsumowanie

    Osobiście staram się regularnie serwować sobie którąś z wymienionych herbatek. Niektóre z nich mają tyle konkurencyjnych gatunków z różnych prowincji, że testowanie smaków może trwać bardzo długo.

    Nie o smak jednak zawsze tutaj chodzi. Lata mi lecą, życie często jest dość nerwowe… Czasem warto wspomóc się aromatyczną, gorącą herbatą prosto z Azji. Jedna zmniejsza stres i napięcie, druga pobudza do działania i wzmaga koncentrację, a w zasadzie wszystkie niosą za sobą korzyści dla organizmu, i to nie byle jakie.

    Mocno wierzę, że przekonałem Cię do spróbowania jednej z omówionych herbat. Tak, ten artykuł wcale nie miał być typowo informacyjny. Co Ci bowiem szkodzi zamówić orientalną herbatę i wypić po południu? Sklepów internetowych z nimi jest cała masa, a kilka groszy na swój własny test zapewne znajdziesz.

    Nie zapomnij wypić za moje zdrowie 😉

    [Głosów:3    Średnia:4.7/5]

    Dodaj komentarz

    Dodaj komentarz

    avatar
      Subscribe  
    Powiadom o